28.12.2009 r.

Audyt społeczny - wprowadzenie

Iza Pastuszyńska

Audyt społeczny jest pewnego rodzaju sprawozdaniem z działalności danej organizacji, obejmującym aspekty inne niż finansowe. Audyty społeczne są zazwyczaj przygotowywane przez jednostki niezależne od organizacji podlegającej audytowi, a co za tym idzie ujawniają dane często niewygodne dla firm.

Dla wielu firm ujawnienie takich informacji było szokiem zewnętrznym, który skłonił je do krytycznego spojrzenia na skutki swojej działalności.

Audyt społeczny a relacje z interesariuszami

W ostatnich latach coraz więcej firm wyraża chęć współpracy z audytorami, zaś wynik prac audytorskich wykorzystuje do poprawy relacji z interesariuszami.  Audyt społeczny jest bowiem manifestacją niezadowolenia społeczeństwa z braku informacji o społecznych i ekologicznych konsekwencjach działalności organizacji, zaś jego celem ocena działalności organizacji w odniesieniu do oczekiwań społeczeństwa.

Włączenie się firm w audyt społeczny niesie za sobą także inne korzyści. Wcześniej zakres audytu znacznie ograniczał brak informacji na temat działalności firmy. Informacji, które może dostarczyć tylko osoba znająca organizację od wewnątrz.
Pionierem w zakresie włączania do audytu przedstawicieli firm oraz innych interesariuszy jest organizacja Traidcraft, działająca w krajach rozwijających się.  Dzięki takiemu podejściu audyt prezentuje opinie nie tylko partii trzecich, ale także organizacji oraz jej (szeroko pojętych) interesariuszy.

Społeczeństwo czy środowisko?

Początkowo organizacje promujące audyt społeczny skupiały się głównie na aspektach społecznych działalności korporacji. W Wielkiej Brytanii szczególna uwaga przykładana była do społecznych skutków reform wprowadzonych przez Margaret Thatcher. Dopiero później, głownie za sprawą organizacji Counter Information Services oraz Social Audit, pod uwagę zaczęto prac także aspekty środowiskowe.

Co zawiera audyt społeczny?

Nie ma konkretnej listy wskaźników, które należy uwzględnić przy pisaniu audytu społecznego. Bardzo często wybór kryteriów zależy od specyfiki działalności badanej organizacji, branży w jakiej dana firma działa, charakteru przedsiębiorstwa (znaczenie ma, czy firma dział na skalę lokalną, czy też międzynarodową), a także, niestety, od dostępności danych.

Wśród często poruszanych kwestii znajdują się między innymi: 
•    Prawa pracownicze
•    Sprawiedliwość płac
•    Równouprawnienie płci
•    Dyskryminacja ze względu pochodzenia lub orientacji seksualnej
•    Testowanie artykułów na zwierzętach
•    Stosunki z interesariuszami, w tym z klientami i społeczeństwem lokalnym
•    Wspieranie reżimów represyjnych
•    Prawa społeczności tubylczych
•    Inwestycje w Afryce Południowej (Apartheid)
•    Wpływ działalności na kraje ‘Trzeciego Świata’
•    Wpływ na środowisko naturalne
•    Zarządzanie odpadami
•    Energia jądrowa
•    Zanieczyszczenie wody i powietrza
•    Nieodpowiedzialny marketing
•    Relacje ze związkami zawodowymi
•    Zaangażowanie w politykę
•    Dostępność informacji

Początki Audytu Społecznego – kluczowe organizacje


Korzenie audytu społecznego sięgają lat sześćdziesiątych (oraz wczesnych siedemdziesiątych) dwudziestego wieku. Pierwsze organizacje wspierające ruch powstały w Stanach Zjednoczonych (np. Ralph Nader, the Council on Economic Priorities) oraz w Wielkiej Brytanii (np. The Consumers’ Association, Social Audit Ltd., czy też Counter Information Services).

Organizacje te różniły się między sobą w wielu aspektach, ale łączyło je jedno – wszystkie dostarczały społeczeństwu informacji dotyczących korporacji.  Szczególną rolę w rozwoju audytu społecznego odegrała wczesna działalność organizacji Ralph Nader (oraz Nader’s Riders), która stworzyła model dla aktywizmu społecznego.

Pierwsze sukcesy

Pierwszymi znaczącymi sukcesami była publikacja ‘Social Audit Quaterly’ we wczesnych latach siedemdziesiątych dwudziestego wieku, a także seria wydawnictw opublikowanych przez Social Audit Ltd. na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych.
W Stanach Zjednoczonych szczególnie ważna dla rozwoju ruchu audytu społecznego była działalność organizacji Council for Economic Priorities, która zanalizowała oraz opublikowała informacje na temat wpływu na społeczeństwo oraz środowisko ponad 100 organizacji.

Rola władz lokalnych
W Wielkiej Brytanii do rozwoju audytu społecznego przyczyniły się w znaczącym stopniu także władze lokalne, które na własną rękę przeprowadzały audyty społeczne dotyczące zamykania kopalni podczas rządów Margaret Thatcher.

Rola organizacji strażniczych
Znaczącą częścią ruchu audytu społecznego są także organizacje wywierające presję na korporacjach oraz organizacje dziennikarskie wnikliwie badające postępowania korporacji (np. Friends of the Earth, Greenpeace  lub Earth First!). Organizacje te w ostatnich latach były głównym źródłem informacji na temat społecznych oraz ekologicznych konsekwencji działalności korporacji oraz odegrały znacząca role w wywieraniu presji na korporacje, zmuszając je tym samym do wzięcia odpowiedzialności za własne czyny. 

Bibliografia:
Gray, R., Bebbington, J. 2007. Accounting for the environment. (2nd ed.).  London: SAGE Publicatons.
Gray R., Owen, D.L. & Adams, C. 1996. Accounting and accountability: Changes and challenges in corporate social and environmental reporting. London: Prentice Hall.
Starkey, R., Welford, R. (ed). 2005. Business and Sustainable Development. London: Earthscan

Źródło: CSRinfo
Drukuj   Delicious Delicious   wykop.pl Wykop